[Richard Wilkinson] Spirit Level

Z drugiej strony, nawet część zwolenników uważa, że wpływ polityczny książki okazał się niewielki: wywołała krótką debatę, po czym „utonęła bez echa”, co ma pokazywać, że same dane rzadko zmieniają ugruntowane ideologie. Krytycy oraz ostrożni czytelnicy zwracają uwagę na problem nadmiernego opierania się na korelacjach, niejasny kierunek przyczynowości i możliwą selektywność doboru krajów do porównań; mają wrażenie, że autorzy czasem zbyt szybko przechodzą od „widzimy taki wzorzec” do „nierówność jest główną przyczyną”. Niektórzy wyczuwają też ton manifestu: mimo licznych statystyk książka bywa odbierana bardziej jako zaangażowana publicystyka niż chłodna analiza, a część czytelników chciałaby mocniejszego zmierzenia się z kontrargumentami i innymi wyjaśnieniami. Inni narzekają na pewną powtarzalność oraz na to, że propozycje rozwiązań są mniej rozwinięte niż sama diagnoza. Ogólnie rzecz biorąc, jedni uznają „The Spirit Level” za przekonujący, humanistyczny głos na rzecz większej równości, inni zaś – choć często szanują skalę pracy i zgromadzone dane – nie są do końca przekonani, że materiał empiryczny uzasadnia najbardziej kategoryczne wnioski polityczne.

On the negative side, even some admirers think its political impact has been limited: the book sparked a brief controversy and then largely “sank with barely a ripple,” illustrating how data rarely dislodges entrenched ideological positions. Critics and cautious supporters alike worry about overreliance on correlations, direction of causation, and selective use of international comparisons; they feel the authors sometimes move too quickly from “this pattern exists” to “inequality is the root cause.” A few readers detect a polemical edge: despite the graphs and statistics, it reads at times more like a persuasive manifesto than a neutral analysis, and some want more engagement with counter‑evidence or alternative explanations. Others note that, while it is less dense than classic social theory (e.g. Veblen), it can still be repetitive and schematic, and that its prescriptions for change are less fully developed than its diagnosis. Overall, readers divide between those who find it a compelling, humane case for greater equality and those who, while respecting the effort and data, remain unconvinced that the evidence justifies the book’s strongest political claims.