[Fred Hoyle] The black cloud

Z drugiej strony wielu podkreśla, że powieść bardzo się zestarzała pod względem tonu, obyczajowości i stylu. Obsada to niemal wyłącznie mężczyźni, w dodatku brytyjscy i klasowo uprzywilejowani; kobiety i perspektywy spoza Zachodu praktycznie nie istnieją, co sprawia, że „przytulna katastrofa” z ćwiercią ludzkości ginącą gdzieś w tle bywa odbierana jako niepokojąco aseptyczna. Często krytykowana jest też płaska charakterystyka postaci i słabo rozwinięte relacje – bohaterowie brzmią bardziej jak nośniki idei niż żywi ludzie. Styl i tempo narracji oceniane są jako nierówne: długie partie technicznych wyjaśnień i naukowych dyskusji dla jednych są atutem, dla innych nużącą dygresją, a globalny kataklizm pozostaje głównie tłem, bez mocniejszego emocjonalnego przepracowania. Nawet wielu sympatyków przyznaje, że jako powieść obyczajowo‑fabularna książka jest słabsza, i że entuzjastyczna opinia Dawkinsa może dziś budzić zbyt wysokie oczekiwania.

On the negative side, many note that the novel feels extremely dated in tone, attitudes, and style. The cast is almost entirely male, upper‑class, and British, with women and non‑Western perspectives essentially absent, which can make the “cosy catastrophe” atmosphere jarring given that hundreds of millions die offstage. Several readers criticize the thin characterisation and underdeveloped relationships; the people often feel like mouthpieces for ideas rather than rounded individuals. The prose and pacing are also described as uneven: long stretches of technical exposition and scientific debate appeal to some but bore others, and the global disaster is largely treated as background rather than emotionally explored. While admirers see it as a classic of idea‑driven SF, even many fans concede that as a novel—judged on character, drama, and emotional impact—it is weaker, and that Dawkins’s very high praise may oversell it for modern readers.