[Maryanne Wolf] Proust and the Squid

Po stronie minusów często pojawia się zarzut, że książka przypomina raczej podręcznik akademicki niż przystępne „popularnonaukowe czytadło”. Sama autorka przyznaje, że to jej pierwsza publikacja dla szerokiej publiczności, i wielu czytelników uważa, że to widać: styl bywa gęsty, techniczny i chwilami nużący, zwłaszcza w najbardziej szczegółowych partiach neurobiologicznych. Niektórzy piszą, że musieli się „przebijać” przez fragmenty tekstu i że brakuje tu lekkości narracji znanej z innych książek popularnonaukowych. Część osób czuje się też rozczarowana tytułem: mimo odwołania do Prousta, w samej treści jest go niewiele, a „kałamarnica” pełni raczej funkcję metafory – czytelnicy nastawieni na bardziej literacką lub żartobliwą opowieść czują się wprowadzeni w błąd. Ci, którzy znają nowsze prace o czytaniu w epoce cyfrowej (np. *The Shallows*, *Reader, Come Home*), mają wrażenie, że wiele tez jest im już znanych lub zostało później rozwinięte, choć nadal doceniają pionierski charakter książki i bogactwo szczegółów neurobiologicznych.

On the negative side, a recurring complaint is that the book reads more like an academic textbook than accessible popular science. Wolf herself notes it is her first non‑academic book, and many readers feel that shows: the prose can be dense, technical, and slow going, especially in the more detailed neurological sections. Some find they must “push through” parts of it and that the style lacks the narrative ease they expect from general‑audience nonfiction. A few also find the title misleading: despite the Proust quotation, there is very little about Proust or squids per se, so expectations of a more literary or whimsical treatment can be disappointed. Readers who are already familiar with later works on digital reading (e.g., *The Shallows*, *Reader, Come Home*) sometimes feel that much of the argument now seems familiar or partly superseded, though they still acknowledge the book’s foundational role and the depth of its neuroscientific detail.