[Robert Fisk] The Great War for Civilisation

Równocześnie wielu podkreśla, że jest to lektura niezwykle trudna: nie tylko ze względu na objętość (ponad 1300 stron), lecz przede wszystkim z powodu nieustannej konfrontacji z cierpieniem – ludobójstwem, atakami chemicznymi, umierającymi dziećmi, ciągiem zdrad i cynizmu. Emocjonalny efekt opisuje się jako grozę, żal, oburzenie, a nawet poczucie beznadziei, współbrzmiące z odpowiedzią Fiska „nic” na pytanie o nadzieję. Niektórzy odbierają ton jako przytłaczająco mroczny, przepełniony moralnym gniewem, bez większych promyków optymizmu. Pojawiają się też sygnały, że rozmach i gęstość materiału mogą męczyć, a ostry, oskarżycielski stosunek autora do rządów Zachodu i mediów – choć dla wielu stanowi zaletę – może być odbierany jako jednostronny i trudny do przyswojenia w dużych dawkach. Ogólny obraz: książka jest uznawana za odważną, kluczową i otwierającą oczy, ale też wyczerpującą, wstrząsającą i zdecydowanie nie dla osób szukających pocieszenia czy prostych odpowiedzi.

At the same time, readers stress that it is an extremely hard, often harrowing read: not just because of its sheer length (over 1,300 pages) but because of the relentless accounts of suffering—genocide, chemical attacks, dying children, and repeated betrayals. The emotional impact is described as horror, sorrow, indignation, even a sense of hopelessness echoing Fisk’s own “nothing” when asked what gives him hope. Some find the tone overwhelmingly bleak, morally outraged, and emotionally exhausting, with little relief or optimism. A few imply that the scope and density can feel overloaded, and that Fisk’s fierce, accusatory stance—especially toward Western governments and media—while admired by many, may strike others as one‑sided or difficult to absorb in large doses. Overall, readers see it as essential, courageous, and illuminating, but also exhausting, upsetting, and not for those seeking comfort or simple answers.