[Lynne Truss] Talk to the Hand

Po stronie plusów część odbiorców uważa książkę za „fantastyczną” i „bardzo zabawną”. Podoba im się katalog codziennych przejawów nieuprzejmości oraz obrona tradycyjnej grzeczności. Szczególnie chwalona jest lista dwudziestu powodów, by okazywać innym specjalną uprzejmość (wiek, doświadczenie, bycie w czyimś domu, wykonywanie pracy usługowej itd.) – traktowana jako mądre, praktyczne „słowa, według których warto żyć”. Dla takich czytelników książka jest formą „walidacji”: ktoś wreszcie jasno nazywa irytujące zachowania, z którymi oni sami zmagają się na co dzień.

Jednak wielu innych odbiorców czuje się zawiedzionych lub wręcz oburzonych. Często podkreślają, że w porównaniu z poprzednią książką Truss ta pozycja jest mniej dowcipna, słabiej udokumentowana i bardziej jednostajna w tonie – przypomina długi, nieco zrzędliwy wywód, a nie błyskotliwy esej poparty przykładami i lekturą. To, co w kontekście interpunkcji było uroczą, przesadną „świętą oburą” z przymrużeniem oka, tutaj wydaje się zbyt serio i pozbawione samoświadomości.

Najostrzejsze zarzuty dotyczą tonu klasowego i pokoleniowego. Wielu recenzentów ma wrażenie, że Truss uderza przede wszystkim w „pracowników”, „fanów”, „okropnych nastolatków” i ogólnie ludzi młodych, a niemal automatycznie staje po stronie bogatych, sławnych, przełożonych, klientów czy „starszyzny”. Budzi to skojarzenia z tęsknotą za dawną, hierarchiczną wizją społeczeństwa, w której młodzi i osoby z niższych warstw mają znać swoje miejsce. Uogólnienia na temat młodszych pokoleń i pracowników usług są odbierane jako niesprawiedliwe, uproszczone, a momentami wręcz hipokrytyczne – zwłaszcza gdy autorka przywołuje skrajne, brutalne incydenty, by zilustrować rzekomą powszechną niegrzeczność młodych.

W sumie zwolennicy cenią książkę za trafne obserwacje, wspólnotę oburzenia i obronę elementarnych zasad uprzejmości. Krytycy widzą w niej raczej jednostronne, podszyte klasowo i antymłodzieżowo narzekanie: chwilami celne, ale częściej zgorzkniałe niż naprawdę zabawne i zdecydowanie słabsze od wcześniejszej, „interpunkcyjnej” książki Truss.

On the positive side, some readers find it “fantastic” and “really funny,” enjoying Truss’s catalog of everyday rudeness and her defense of old‑fashioned civility. Lists like her twenty reasons to treat others with special politeness are singled out as both amusing and genuinely useful—“words to live by.” For these readers, the book is validating: it articulates frustrations they already have about “the utter bloody rudeness of everyday life,” and they take pleasure in seeing their own pet peeves cleverly aired in print.

However, a substantial group of readers are disappointed or even angry. They describe the tone as crotchety, repetitive, and under-argued—more like an extended rant than the “humorous yet fiery diatribe, rich with research and examples” they expected. Compared with her punctuation book, this one is seen as less erudite and far less self-aware; the self-righteousness that was charming in a narrowly grammatical context feels, to them, sour and joyless when applied to human beings.

A major criticism is the book’s perceived class and generational bias. Several reviewers feel Truss punches down at “workers,” “fans,” “those rotten teenagers,” and anyone under about 35, while reflexively siding with the rich, the famous, authority figures, and customers. This dynamic makes some readers uneasy, as if the book is nostalgic for a quasi‑Victorian hierarchy of masters, servants, and deferential youth. The sweeping generalizations about younger generations and service workers are seen as unfair, simplistic, and sometimes hypocritical—especially when extreme, sensational examples of violence are used to tar whole age groups.

Overall, admirers appreciate the sharp observations, shared outrage, and advocacy of basic politeness. Detractors see a thinly argued, class‑tinged generational complaint: intermittently insightful but more often grumpy than genuinely funny, and a let‑down compared with Truss’s earlier work.