[James Joyce] Portrait of the Artist as a Young Man, A

Te same cechy bywają jednak odbierane jako wada. Gęsta mowa pozornie zależna, filozoficzne dygresje i teologiczne wywody mogą nużyć, wydawać się nieprzejrzyste lub pretensjonalne, szczególnie w środkowych partiach książki. Niektórym Stephen jawi się jako zbyt egocentryczny, nadęty i melodramatyczny, co utrudnia emocjonalną więź z bohaterem. Silne nasycenie tekstu lękiem religijnym i obsesją grzechu bywa odczuwane jako przytłaczające i monotonne, a czytelnicy niezainteresowani kwestiami wiary czy irlandzkiej polityki czasem widzą w powieści raczej ćwiczenie intelektualne niż wciągającą opowieść. Ogólnie książka jest szeroko szanowana jako fundamentalne dzieło modernizmu i „cholernie genialna” artystycznie, ale wymaga cierpliwości, skupienia i akceptacji niejednoznaczności oraz abstrakcji.

On the negative side, some find the same qualities alienating. The dense interior monologue, philosophical digressions, and theological debates can feel slow, opaque, or pretentious, especially in the middle sections. Stephen’s self‑seriousness and egotism put off some readers, who see him as self‑absorbed, melodramatic, or difficult to sympathize with. The heavy focus on religious anxiety and sin can feel oppressive and repetitive, and readers not invested in questions of faith or Irish politics sometimes experience the book as more of an intellectual exercise than an emotionally engaging story. Overall, it is widely respected as a cornerstone of modernism and a “fucking, brilliant” artistic achievement, but one that requires patience, close attention, and a tolerance for ambiguity and abstraction.